Oorspronkelijke tekst (Engels): The Guardian, 10 oktober 2025
door Judith Levine
Judith Levine is een journaliste en essayiste uit Brooklyn en de auteur van vijf boeken. Ze schrijft op Substack de nieuwsbrief Today in Fascism.
Aan de hand van de plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis wordt duidelijk dat MAGA niet zomaar zal verdwijnen zodra Trump is vertrokken. We moeten Miller nauwlettend in de gaten houden
In een interview afgelopen maandag vroeg Boris Sanchez van CNN aan Stephen Miller, de plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis, of Donald Trump van plan was zich te houden aan het bevel van de federale rechter Karin Immergut, die had bepaald dat de inzet van de Nationale Garde in Oregon moest worden stopgezet.
Miller gaf geen duidelijk antwoord, maar de ondertoon was duidelijk: nee. De regering had inmiddels al beroep aangetekend bij het Hof van Beroep voor het Negende Circuit. Hij zei: ‘Ik wil erop wijzen dat de regering enkele maanden geleden een identieke zaak heeft gewonnen bij het Negende Circuit, over de federalisering van de Nationale Garde van Californië.’ In werkelijkheid klopt dat niet helemaal. Voor zover ik het begrijp heeft de regering slechts tijdelijk uitstel gekregen van een tijdelijk verbod op de federalisering van de Nationale Garde van Californië in Los Angeles.
Miller vervolgde: ‘Volgens Titel 10 van de Amerikaanse wetgeving heeft de president volledige bevoegdheid, hij heeft…’
Toen viel hij plotseling stil. De man wiens gezicht eruit ziet alsof het bedekt is met een pantykous, liet even een glimp van emotie zien – misschien spijt, misschien schaamte. Of misschien wel het besef: oh shit, ik heb net mijn mond voorbij gepraat.
Miller knipperde een paar keer met zijn ogen. Sanchez riep zijn naam en vroeg of hij hem kon horen, maar Miller reageerde niet. Vervolgens verontschuldigde Sanchez zich voor technische problemen en schakelde hij over naar een reclameblok. Toen het interview later werd hervat, waren de woorden ‘volledige bevoegdheid’ niet meer te horen. In de online versie van het fragment op de CNN-website was dat deel van het gesprek verwijderd, maar het werd desondanks breed gedeeld en bekeken.
Plenary authority, ofwel volledige bevoegdheid, betekent absolute, onbeperkte en ongecontroleerde macht – de macht van een koning. De macht van Caesar, van Hitler, van Stalin.
Title 10 van de US Code, die de organisatie en regelgeving van het leger beschrijft, verwijst slechts zelden naar de president, en dan vooral in de context van het benoemen van ministers en het indienen van een begroting bij het Congres. Nergens in deze wet is sprake van iets dat ook maar in de buurt komt van absolute presidentiële macht.
De Amerikaanse Grondwet kent de president slechts één ongecontroleerde bevoegdheid toe: het recht om gratie te verlenen. Zelfs de Insurrection Act – die een president toestaat de staat van beleg uit te roepen en bepaalde wetten of gerechtelijke bevelen te negeren – wordt ingeperkt door de Posse Comitatus Act, die het gebruik van het leger voor binnenlandse wetshandhaving verbiedt. Althans, dat is wat sommige commentatoren, die optimistischer zijn dan ik, ons willen doen geloven.
Kortom, de uitvoerende macht moet worden gecontroleerd en in evenwicht gehouden door de twee andere takken van de overheid. Dat deze twee takken op dit moment geen behoefte lijken te hebben om die controle uit te oefenen, betekent nog niet dat de president daardoor absolute macht heeft.
De zorgvuldige, juridisch klinkende manier waarop Miller de Amerikaanse wet verdraaide, gaat hand in hand met zijn vage, allesomvattende apocalyptische retoriek, waarmee hij MAGA aanzet tot oorlog tegen de vermeende vijand in eigen land.
‘Wij zijn de storm,’ zei hij tijdens de begrafenis van Charlie Kirk, in een toespraak die door sommigen is vergeleken met een rede van de nazi-propagandaminister Joseph Goebbels tijdens een verkiezingsbijeenkomst in 1932. ‘Onze vijanden kunnen onze kracht, onze vastberadenheid, onze passie niet bevatten. Onze afkomst en onze erfenis gaan terug op Athene, Rome, Philadelphia en Monticello. Onze voorouders bouwden de steden, zij creëerden de kunst en de architectuur, zij bouwden de industrie,’ vervolgde hij. ‘Wij staan voor wat goed is, wat deugdzaam is en wat nobel is.’
En wie zijn dan ‘onze vijanden’? Volgens hem zijn het tegelijk machtige krachten — ‘de krachten van duisternis en kwaad’ – en nietige wezens. Hij richtte zich rechtstreeks tot ‘jullie,’ de vermeende vijanden, en riep: ‘Jullie zijn niets. Jullie hebben niets. Jullie zijn slechtheid, jullie zijn jaloezie, jullie zijn afgunst, jullie zijn haat. Jullie zijn niets! Jullie kunnen niets bouwen, niets produceren, niets creëren.’
‘Jullie hebben geen idee welke draak jullie hebben gewekt. Jullie hebben geen idee hoe vastberaden we zullen zijn om deze beschaving te redden, om het Westen te redden, om deze republiek te redden.’
Miller sprak over de toekomstige generaties – ‘onze kinderen’ – en over de nietigheid waartoe ‘jullie’ uiteindelijk zullen vervallen. Of beter gezegd: waartoe jullie zullen worden gebracht.
Naarmate Trump steeds onsamenhangender en emotioneel labieler wordt, neemt Millers invloed alleen maar toe. Hij fungeert als het brein van de president, zijn bron van discipline. Waar Trump geen duidelijke overtuigingen heeft, is Miller een vastberaden ideoloog van witte, westerse suprematie, en een strateeg die gelooft in definitieve oplossingen. Trump is eenvoudig te bespotten, maar Miller is de grimmigste van alle doodgravers.
Timothy Snyder, historicus en auteur van het invloedrijke boek On Tyranny, plaatste een video op zijn Substack waarin hij Miller vergelijkt met Stalin. Hij wees erop dat Stalin aan de macht kwam toen Lenins gezondheid begon te verslechteren. Lenin leidde de Sovjet-Unie van 1917 tot 1924, maar was vanaf 1922 door meerdere beroertes grotendeels arbeidsongeschikt. Stalins moorddadige bewind duurde vervolgens tot 1953.
In Stephen Miller zien we dat MAGA niet zomaar zal verdwijnen als Trump verdwijnt. We zullen Miller nauwlettend moeten volgen en alles wat hij doet en zegt kritisch blijven bevragen. Want – hoe moeilijk dat misschien ook is om te beseffen – als de Verenigde Staten ooit Miller als dictator krijgen, dan staan we voor nog grotere problemen dan onder Trump. En die zouden ook weleens veel langer kunnen aanhouden.
Vertaling: Menno Grootveld