Oorspronkelijke tekst (Engels): The Nation, 20 januari 2025
door Chris Lehmann
Chris Lehmann is hoofd van het bureau in Washington DC van The Nation en redacteur bij The Baffler. Hij is de auteur van The Money Cult: Capitalism, Christianity, and the Unmaking of the American Dream (Melville House, 2016).
Voor Trump stond een handvol CEO’s met een gezamenlijke rijkdom van ruim 1,2 biljoen dollar. Zij, samen met de cryptofraudeurs, zijn de echte begunstigden van Trumps tweede ambtstermijn.
Presidentiële inauguraties zijn beladen met symboliek, van Jimmy Carter die te voet door de menigte op Pennsylvania Avenue wandelde, tot het mediagenieke post-Bush feest van Barack Obama. Het is dan ook treffend dat het meest opvallende beeld van Donald Trumps inauguratie als 47e president van de Verenigde Staten een foto was van de miljardairs op de eerste rij tijdens zijn beëdiging in de Capitol Rotunda. Elon Musk, Jeff Bezos en Mark Zuckerberg, vergezeld door andere minder bekende giganten van het informatietijdperk, maakten veel van de pracht en praal van de MAGA-ceremonies die dag overbodig. Hier zaten de echte begunstigden van Trumps tweede presidentschap, evenals de zelfgenoegzame facilitators die van het presidentschap een verlengstuk maakten van zijn merkenimperium. Om het beeld nog krachtiger te maken, mochten de aanwezige miljardairs – met een gezamenlijke nettowaarde van ruim 1,2 biljoen dollar – hun echtgenotes meenemen. Een privilege dat niet gegund werd aan hun ingehuurde bedienden die als leden van het Congres dienen.
Vier jaar geleden zou dit tafereel ondenkbaar zijn geweest, te midden van de smerige, haatgedreven nasleep van de mislukte couppoging op 6 januari en Trumps tweede impeachment in de laatste dagen van zijn eerste termijn. Maar zoals Cyndi Lauper op beroemde wijze zong: money changes everything. De leden van Trumps rij van miljardairs hadden allemaal donaties van zeven cijfers gedaan aan zijn inaugurele fonds – een veredeld slushfund dat opereert onder de Trump-merknaam – en plukken nu al overvloedig de vruchten van hun investering. Alleen al Elon Musk heeft zijn ongeëvenaarde rijkdom in razend tempo zien toenemen sinds hij 270 miljoen dollar aan schimmige donaties schonk aan Trumps herverkiezingscampagne. Met een extra 222 miljard dollar aan vermogen sinds verkiezingsdag staat zijn nettowaarde nu op ongeveer een half biljoen dollar. Het is dan ook niet verrassend dat een uitgelaten Musk zijn grote dag in de politieke schijnwerpers afsloot met wat leek op een Sieg Heil-groet tijdens een bijeenkomst na de inauguratie.
In zijn toespraak herhaalde Trump de gebruikelijke MAGA-leuzen over de ‘radicale en corrupte gevestigde orde’ die het geboorterecht van de natie zou hebben geplunderd. Hij beweerde daarbij dat hij ‘door God was gered’ tijdens de moordaanslag op hem in Butler, Pennsylvania, afgelopen zomer, om ‘Amerika weer groot te maken.’ Deze retoriek, een echo van de Bannon-achtige klaagzangen over het ‘Amerikaanse bloedbad,’ was echter niets meer dan een standaard vertoning van verontwaardiging voor het publiek. De echte actie in Trumps regering is altijd voorbehouden geweest aan de rijken en ingewijde insiders.
Dit was de onmiskenbare boodschap van Trumps eigen financiële stunt voorafgaand aan de inauguratie: de lancering van een memecoin met het Trump-merk in het weekend, die hem op maandagochtend rond 13.00 uur tijdelijk een papieren meevaller opleverde van ongeveer 41 miljard dollar aan marktwaarde. (Een vergelijkbare memecoin, gelanceerd voor zijn vrouw Melania, bereikte in dezelfde korte periode een marktwaarde van ongeveer 8,4 miljard dollar.) Zoals vaak het geval is met vluchtige cryptoproducten, kelderden beide munten snel in waarde. De daling werd versneld doordat Trump zijn cryptofanboys teleurstelde door hun stokpaardje niet eens te noemen in zijn inaugurele rede.
Toch was deze symbolische vertoning rond de inauguratie veelzeggend, omdat crypto-promotors nog steeds hopen op gunstige beleidsveranderingen tijdens een tweede termijn van Trump. De Bitcoinprijs steeg naar een recordhoogte in 2025 van 109,000 dollar na berichten dat Trump van plan is een executive order te ondertekenen waarmee hij het beleid van Biden terugdraait dat de handel in crypto’s scheidde van traditionele bankactiviteiten. Ook zou hij een executive order voorbereiden om het huidige boekhoudsysteem – dat crypto’s classificeert als passiva op de balansen van financiële instellingen – te schrappen. Daarnaast is Trump van plan om Gary Gensler, het aftredende hoofd van de Securities and Exchange Commission (SEC) en een uitgesproken criticus van crypto, te vervangen door Paul Atkins. Atkins, een crypto-voorstander en voormalig medevoorzitter van de crypto-promotiegroep Token Alliance, staat bekend om zijn steun aan de cryptomarkt en belooft een veel vriendelijker beleid richting deze sector.
Voor de goede orde heeft Trump David Sacks, een zakenbankier en prominent lid van de PayPal-maffia in Silicon Valley, aangesteld als zijn AI- en crypto-adviseur. Het is veelzeggend dat cryptomarkten zo instabiel zijn dat ze al reageren op een enkele tegenslag in een inaugurele toespraak. Maar na te hebben gezien hoe zijn eigen merkimperium kortstondig op epische schaal werd gestimuleerd door de cryptomarkt, lijkt Trump vastberaden om precies die deregulerende gunsten te blijven uitdelen waar cryptobaronnen zo naar verlangen. Crypto-deregulering is ook een belangrijk thema in het pas bijeengeroepen 119e Congres – een ontwikkeling die nauwelijks verrassend is, aangezien de crypto-industrie de grootste bron van politieke donaties was tijdens de laatste verkiezingscyclus.
Hoewel crypto-enthousiastelingen misschien niet naast Musk en andere miljardairs stonden tijdens de eigenlijke inauguratie, volgden ze wel snel het voorbeeld van de ultrarijken. De cryptosector droeg ruim tien miljoen dollar aan donaties bij aan de inauguratie van Trump en organiseerde afgelopen vrijdag een onofficieel inauguratiebal, met een optreden van de met MAGA sympathiserende rapper Snoop Dogg. Het bal vond plaats in het Andrew Mellon Auditorium in Washington DC, een opvallende keuze voor de weinig productieve cryptosector. Mellon, die in de jaren twintig van de vorige eeuw diende als minister van Financiën tijdens het tijdperk van de robber barons, is vooral bekend van zijn beruchte advies aan president Herbert Hoover bij het begin van de Grote Depressie om ‘arbeid te liquideren, aandelen te liquideren, boeren te liquideren, onroerend goed te liquideren,’ een ironische associatie voor een sector die zichzelf graag presenteert als een revolutie tegen gevestigde machten.
Trumps absurde voorstel voor een ‘cryptoreserve’ – een speculatief noodfonds om de overheidsuitgaven tegen inflatie te beschermen – zou een gigantische cadeau zijn voor de cryptosector. Dit onofficiële financiële plan leidde eerder al tot een korte rally in cryptoprijzen, gevolgd door de gebruikelijke ineenstorting die dichter bij de realiteit kwam. Toch maken deze marktbewegingen weinig uit voor de insider-financiers die de macht zullen hebben in Trumps nieuwe regering. Niet alleen de inauguratie was bezaaid met ultra-rijken; zijn team omvat maar liefst dertien miljardairs. Eén van hen, Vivek Ramaswamy, lijkt echter al snel buitenspel te staan. Hij wist in zijn twijfelachtige rol als covoorzitter van het ministerie van Overheidsefficiëntie vóór Trumps aantreden al een groot deel van zijn federale collega’s tegen zich in het harnas te jagen, wat hem mogelijk een snelle exit oplevert – een scenario dat doet denken aan de korte ambtstermijn van Antonio Scaramucci.
Het marktvuurwerk zal vooral rampzalig zijn voor de late instappers die uiteindelijk met lege handen zullen blijven staan. In die zin lijkt het cryptocircus sterk op de retoriek die het einde voorspelt voor de deep state en haar vermeende bondgenoten. De enige cryptoboodschap die er echt toe doet, is de garantie die Trump tijdens zijn campagne aan zijn crypto-achterban gaf: ‘Vanaf nu worden alle regels geschreven door mensen die van jullie industrie houden.’
Vertaling: Menno Grootveld