door Menno Grootveld en Joost Smiers
Menno Grootveld is uitgever en vertaler, Joost Smiers is emeritus-hoogleraar politicologie
Afgelopen donderdagnacht 7 november zijn heel wat Amsterdammers flink geschrokken. Er was sprake van wilde achtervolgingen door jongens op scooters van supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv. De volgende dag was er om één uur ’s middags een persconferentie in het Amsterdamse stadhuis, waar burgemeester Halsema het onder meer had over ‘haatdragende antisemitische relschoppers’ en over een ‘jodenjacht die de herinnering aan pogroms terugbrengt.’ Vervolgens werden deze kwalificaties door de Nederlandse en de internationale pers klakkeloos overgenomen en was de verontwaardiging alom groot.
Inmiddels blijken de zaken echter toch iets genuanceerder te liggen. Een deel van de Maccabi-fans had zich al vóór de wedstrijd, op woensdagavond en donderdag overdag, schuldig gemaakt aan intimidaties en geweld. Een Palestijnse vlag werd van de gevel van een kraakpand aan het Rokin gerukt en een Amsterdamse taxichauffeur werd in elkaar geslagen. En na de wedstrijd trokken groepjes Maccabi-supporters door de stad met riemen in hun handen, en werd onder meer tegen de deur getrapt van een bewoonster op de Nieuwezijds Voorburgwal die een pro-Palestina-poster voor haar raam had hangen.
Het is dus veel te makkelijk om dit alles af te doen als ‘antisemitisch geweld,’ en moord en brand te schreeuwen over ‘de al twintig jaar groeiende jodenhaat in NL door de voortdurende massaimmigratie en islamisering van ons land,’ zoals Geert Wilders deed op X. De aanvallen op Israëlische voetbalsupporters zijn niet goed te praten, maar waren het gevolg van een reeks bewuste provocaties van (een deel van) de Maccabi-fans. De Amsterdamse ‘driehoek’ (burgemeester Halsema, politiechef Peter Holla en hoofdofficier van justitie René de Beukelaer) heeft veel steken laten vallen door de politie op de verkeerde plek (bij de Arena) en met de verkeerde middelen (vooral heel veel ME) in te zetten, maar heeft vooral verzuimd tijdig in te grijpen toen de Maccabi-fans zich (onder meer op de Dam) bijzonder agressief en provocatief uitten en gedroegen. Was dat wel gebeurd, dan had waarschijnlijk veel ellende voorkomen kunnen worden. En het was volslagen belachelijk om met een beroep op de ‘openbare veiligheid’ een demonstratieverbod voor de hele stad af te kondigen en voor zowel Amsterdam als Amstelveen een noodverordening in te stellen.
Wij denken verder dat het hoog tijd is om een paar zaken in het juiste perspectief te plaatsen.
Israël is een koloniale staat die in 1948 op gewelddadige wijze tot stand is gebracht door zionistische kolonisten in Palestina. Tijdens dit wordingsproces werden ruim vijfhonderd Palestijnse dorpen verwoest, vonden massaslachtingen plaats en werden ruim 750.000 Palestijnen uit de door de zionistische milities veroverde gebieden verdreven. Houd dus op met het gelijkstellen van anti-zionisme met antisemitisme. Net zomin als alle Israëlische staatsburgers oorlogsmisdadigers zijn die willens en wetens genocide bedrijven, zijn alle mensen die het beleid en zelfs het bestaan van de staat Israël afkeuren per definitie antisemitisch. Er zijn zelfs veel joden die anti-zionistisch zijn, zoals de Nederlandse organisatie Erev Rav, die in een verklaring op 8 november haar afkeuring uitsprak over de manier waarop de gebeurtenissen van 6 en 7 november in de media waren afgeschilderd. Het is zelfs gevaarlijk om anti-zionisme en antisemitisme (doelbewust) te verwarren, want daardoor wordt het werkelijke antisemitisme gebagatelliseerd en dreigen échte antisemitische sentimenten te worden aangewakkerd.
Daarnaast moet het optreden van de Amsterdamse burgemeester met de grootst mogelijke kracht worden veroordeeld. Halsema hoort een burgemeester van álle Amsterdammers te zijn en niet alleen van de joodse inwoners van Amsterdam. Hoewel het zeer begrijpelijk is dat (sommige) joodse Amsterdammers bang zijn geworden door de aanvallen op Maccabi-supporters, moeten ook de inwoners met een Arabische achtergrond van de stad in bescherming worden genomen. Het was verbijsterend om te zien dat in geen enkel mediaverslag op vrijdag zelfs maar de moeite werd genomen om vertegenwoordigers van de Arabische gemeenschap naar hun mening en gevoelens te vragen. Daardoor werd de kwalijke indruk gewekt dat we hier toch zeker met tweederangsburgers te maken hebben.
Tenslotte moet worden gesteld dat het volstrekt onbegrijpelijk is dat Maccabi Tel Aviv überhaupt een voetbalwedstrijd in Amsterdam mocht komen spelen. Het team is afkomstig uit een land dat zich al ruim een jaar schuldig maakt aan genocide in Gaza, en had uit de Europa League moeten worden geweerd. Russische teams mogen ook al een paar jaar niet meer meedoen aan Europese sportcompetities vanwege de inval van Rusland in Oekraïne. Hier wordt dus zonneklaar met twee maten gemeten.
Het treurigste van alles is dat deze hele geschiedenis koren op de molen is van volksmenner Wilders. Het is een gotspe dat hij persoonlijk aanwezig was op Schiphol om de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar te verwelkomen, terwijl Wilders niet eens deel uitmaakt van het kabinet. Hij is er echter altijd als de kippen bij als hij ergens politiek garen bij kan spinnen, wat ronduit walgelijk is. Helaas laten Halsema en andere linkse coryfeeën als Frans Timmermans zich moeiteloos voor dat karretje spannen.